De Stenen Kamer

CULTUURHISTORISCH ERFGOED  in  PARK MADESTEIN

Tezamen met Park Madestein en het archeologisch erfgoed De Stenen Kamer, heeft het woongebied Vroondaal wetenswaardige gebiedskenmerken. In de Middeleeuwen vormden Westland en Loosduinen een aanzienlijke streek. De adel veranderde de grond achter de duinen in vruchtbaar cultuurland en liet er voorname gebouwen verrijzen, o.a. een grafelijk paleis bij ‘s Gravenzande, het Hof te Wateringen, het Slot der Heren van Polanen in Monster, de 13de eeuwse Uithof-boerderij en de Hooghe Werf in Loosduinen. In Honselersdijk stichtten de Heren van Hunsel en Naaldwijk een burcht met slotgracht, welke in 1621 door stadhouder Frederik Hendrik werd vervangen door zijn paleis: Huis Honselaarsdyck.

Begin 13de eeuw liet Floris IV, graaf van Holland, de Abdijkerk in Loosduinen bouwen en werd iets later verderop in Madestein de adellijke hoeve ‘Huis de Camp’ met een stenen kamer opgetrokken. De gerestaureerde stenen fundering van deze 13de eeuwse vroonhoeve vertegenwoordigt een aanzienlijke landschappelijke en archeologische waarde.

Ruïne Madestein – brochure 2008

De Stenen Kamer - sinds 2012 platform voor de jaarlijkse Stenen Kamer Theaterdag

De Stenen Kamer  – na de restauratie in 2008


Het oudste gedeelte van de hoeve dateert uit de 13de eeuw. In de 14de en 15de eeuw is het complex een aantal malen verbouwd. Van de aangebouwde stenen kamer die daarbij verloren is gegaan, zijn alleen de stenen funderingen overgebleven.
In de Middeleeuwen was baksteen een kostbaar bouwmateriaal. Alleen de kerk en de adel konden zich dat veroorloven. Daarom was een woning van steen uitzonderlijk. Zo’n stenen kamer straalde gezag en rijkdom uit en gaf de bewoners de status van een edelman. De eerste gegevens over de eigenaren gaan terug naar 1281. Het was de woning van Hugo Koenraadz van den Kamp. Hij stamde rechtstreeks af van de ambachtsheren van Monster. In de 14de eeuw ging het huis over naar de heren van der Made.

Restant van glooiende Fruitmuur, behorende bij de moestuin van landhuis Madestein.

Restant van de glooiende fruitmuur, behorende bij de moestuin van het 19de eeuwse landhuis Madestein.


In de 17de eeuw bouwden de adel en rijke handelslieden talrijke buitenhuizen in de omgeving van Monster, Loosduinen en Westland. In die welvarende Gouden Eeuw verrees ondermeer het nabij gelegen Landgoed Ockenburgh en liet de gefortuneerde familie Paets de adellijke hoeve ‘Huis de Camp’ vervangen door het buitenhuis ‘Madestein’. Begin 19de eeuw werd het grondbezit heringericht met o.a. een moestuin, waarvan een deel van de authentieke fruitmuur nu nog zichtbaar is.

Foto: website Braaksma & Roos Architecten


In 2008 werd de fundering van de ruïne gerestaureerd door Braaksma & Roos Architecten, Den Haag. Sindsdien is de erfgoedlocatie ingericht voor bezoekers, met zitbanken en vlonders aan waterpartijen. Informatiepanelen beschrijven de geschiedenis van de vroonhoeve en haar illustere bewoners.


In 1973 werd de vervallen boerderij afgebroken. Met inzet van amateurarcheologen van de Archeologische Werkgemeenschap Nederland is er vervolgens archeologisch onderzoek gedaan. Bij het blootleggen van deze resten zijn onder meer vondsten gedaan uit de nieuwe steentijd (Vlaardingencultuur).

Ruïne Madestein, tijdens de eerste restauratie 1974

Ruïne Madestein, tijdens de eerste restauratie 1974


Voordat in 2008 met de grondige restauratie werd gestart, liet de gemeente een maquette maken. Deze maquette toont de boerderij met stenen kamer, zoals deze er omstreeks 1300 uitgezien zou kunnen hebben. Schaal 1:87. Opdrachtgever: gemeente Den Haag, Dienst Stadsbeheer /Afdeling Archeologie, 2007
Maquette, 100 x 100 cm, 2007

Maquette, 100 x 100 cm, 2007

lllll
Tijdens het Familie Middagmatinee van De Stenen Kamer Theaterdag 2013 onthulde wethouder Rabin Baldewsingh het straatbord ‘Stenen Kamer’. Bij zijn toelichting betrok hij op speelse wijze de kinderen erbij en sprak over het belang van kennis van het vaderlandse verleden bij vooral ook jongere mensen.
IIIII
Stenen Kamer Theaterdag 2013, wethouder Baldewsingh onthult straatbord in bijzijn van de kinderen en stadsarcheoloog Corien Bakker

Wethouder Baldewsingh onthult straatbord in bijzijn van de kinderen en stadsarcheoloog Corien Bakker


Op initiatief van Stichting Cultuur Vroondaal zijn in 2016 ruim 112.000 stinzenbollen uitgezet in Park Madestein. Rond het 13de eeuwse erfgoed De Stenen Kamer is de crocus geplant en langs het pad richting Monsterseweg een mengsel van scilla siberica, daslook, aronskelken, helm- en kievitsbloemen, een mix van tulpen en hyacinten en de iets later bloeiende violetblauwe indianenbloem. De bloeitijd loopt van februari tot en met mei. Het Stinzenpad in Park Madestein vormt een recreatieve aanvulling op het Hyacintenbos van Landgoed Ockenburgh en maakt deel uit van het wandelroutenetwerk ‘Van Zee tot Zweth’.


De naam ‘stinzenplant’ komt van het Friese woord  ‘stins’ – ‘stenen huis’. Rondom de stins of state van weleer werden deze van oorsprong uitheemse bol-, knol- en wortelstokgewassen geplant. In de loop der eeuwen zijn ze uitgezaaid en verhoogden daarmee voor menig landgoed de ecologische en cultuur-historische waarde.

Bloeiende stinzen langs de 13de eeuwse Stenen Kamer en de 19de eeuwse Fruitmuur.

Bloeiende stinzen langs de 13de eeuwse Stenen Kamer en de 19de eeuwse Fruitmuur.

De Stenen Kamer – Platform van Verhalen

Van 2011 t/m 2015 vormden de stenen funderingen het erfgoedpodium voor de jaarlijkse De Stenen Kamer Theaterdag, een coproductie van Stichting Cultuur Vroondaal en de gemeente Den Haag, Dienst Stadsbeheer/Afdeling Archeologie. De programmering van de Theaterdag richtte zich op historische en eigentijdse verhalenproducties.

  De Stenen Kamer Theaterdag 2015 Erasmus Programma

⇒  De Stenen Kamer Theaterdag 2014 Programma ‘From Shakespeare – with Love’

⇒  De Stenen Kamer Theaterdag 2013 – Programma ‘Paleisgeheimen’ en ‘Huis met zeven Kamers’

⇒  De Stenen Kamer – locatie en route

 


 

Sponsoren